خواص عسل طبیعی

خواص عسل برای درمان بیماری‌ها، مشکلات پوستی و تقویت بدن

بدون شک شما هم در مورد خواص عسل طبیعی چیز‌های زیادی شنیده یا خوانده‌اید. خاصیت هایی که گاهی تعداد آن‌ها آنقدر زیاد است که حتی شمارش آن‌ها هم سخت می‌شود چه برسد به اینکه آن‌ها را باور کنیم. درمان سرطان، درمان سرماخوردگی و آنفولانزا، درمان بیماری‌های قلبی و عروقی، درمان ناراحتی‌های کبدی و… تنها بخشی از این موارد هستند.

اما آیا عسل طبیعی این همه فوایدی که برای آن برمی‌شمارند را داراست یا اینکه در مورد این ماده اغراق شده است؟

در این مطلب قصد داریم تا با نگاهی واقع‌بینانه و علمی، به بررسی خواص عسل بپردازیم تا شاید به شما برای مصرف موثرتر و بجای آن کمک کند و از انتظارات عجیب و غریب از این ماده کاسته شود.

معمولا زمانی که صحبت از خواص عسل طبیعی می‌شود منظور عسل خام است، عسلی که دقیقا به همان شکلی که از کندو استخراج می‌شود به دست مشتری می‌رسد و هیچگونه حرارت و فیلتری بر روی آن اعمال نشده است تا تمامی مواد مفید آن حفظ شود.

اما قبل از آنکه به فواید عسل طبیعی بپردازیم بد نیست تا با هم روند و نحوه‌ی استفاده درمانی از عسل در طول تاریخ را مرور کنیم.

استفاده‌ درمانی ازعسل در طول تاریخ

عسل از دوران‌های قدیم مورد توجه و استفاده‌ی انسان‌ها بوده است و از آن به عنوان یک ماده‌ی غذایی مهم و تنها منبع قند (کربوهیدرات‌شان)، استفاده‌ می‌کرده‌اند.

از اولین استفاده‌های عسل برای درمان و سلامت انسان‌، می‌توان به درمان زخم‌ها توسط سومری‌ها در حدود ۲۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح اشاره کرد.

بر اساس نوشته‌های کتابی به نام (آشتانگا هاریدایا) که قدمت آن به ۵۰۰ سال قبل از میلاد می‌رسد، عسل می‌تواند بر علیه بسیاری از بیماری‌ها به ویژه تمیز نگه‌داشتن زخم‌ها و درمان عفونت‌های داخلی و خارجی کمک کند.

در یونان نیز عسل کاربرد ویژه‌ای داشته است، به طوری که آن‌ها معتقد بودند که استفاده منظم و روزانه از عسل باعث افزایش طول عمر می‌شود.

خواص عسل در طول تاریخ

در طب سنتی چین نیز، عسل در حدود ۲۰۰۰ سال در درمان بسیاری از بیماری‌ها استفاده می‌شده است، که معمولا به همراه زهر زنبور، گرده گل، بره موم، ژل رویال و یا دارو‌های گیاهی دیگر مورد استفاده قرار می‌گرفته است.

در طب اسلامی نیز زکریای رازی در حدود ۱۰۰۰ سال پیش عسل را مهمترین درمان برای بیماری سل معرفی کرده است. (منبع)

اگر چه عسل قرن‌هاست که در طب سنتی جایگاه ویژه‌ای داشته است و برای مشکلات کبدی، قلبی عروقی و دستگاه گوارش مورد استفاده بوده است اما اکنون به دلیل عدم حمایت علمی، در طب مدرن کاربرد محدودی دارد.

با این وجود از چند دهه قبل خواص عسل توسط چندین گروه تحقیقاتی تحت آزمایش‌های بالینی قرار گرفته است و برخی از فواید آن مشخص شده است.

لازم به ذکر است که خواص عسل بسیار وابسته به نوع گیاهی است که زنبور از شهد آن می‌نوشد. در نتیجه بسته به اینکه زنبور از چه گیاهی تغذیه کرده باشد خواص آن نیز متفاوت خواهد بود، اما برخی از این خواص در بین تمامی عسل‌ها مشترک هستند که در ادامه به شرح آنها خواهیم پرداخت.

۱. اثرات عسل بر سلامت قلب و عروق

مشکلات قلبی عروقی یکی از شایع‌ترین بیماری‌ها در بین افراد است که سالانه هزینه‌های زیادی برای درمان آن می‌شود و داروهای تجویزی نیز معمولا با عوارض جانبی همراه هستند.

تحقیقات نشان می‌دهد که مصرف عسل باعث کاهش میزان کلسترول کلی و همچنین کلسترول‌های بد (LDL) می‌شود و از انعقاد خون و تجمع پلاکت‌ها که عامل اصلی در ایجاد بیماری‌های قبلی است جلوگیری می‌کند، علت این امر آنتی اکسیدان‌ها، فلاونوئیدها و پلی فنولیک‌های موجود در عسل است.

همچنین بخش زیادی از وزن خشک عسل را قند‌های ساده (منوساکارید‌ها) تشکیل می‌دهند که بسیار راحت تجزیه و جذب بدن می‌شوند. همین عامل باعث می‌شود تا انرژی مورد نیاز قلب به سرعت تامین شود و به سلامت آن کمک کند.

عسل همچنین باعث تقویت و تحریک قلب و گشاد شدن رگ‌ها می‌شود که نتیجه‌ی آن افزایش جریان خون در شریان‌ها و انشعاب‌های بدن است.

عسل طبیعی فشار مایعات بدن را متعادل می‌کند و باعث تنظیم فشار خون و جلوگیری از سکته قلبی می‌شود.

عسل باعث تقویت قلب در بیمارانی که دچار ضعف قلب هستند می‌شود. از آنجایی که قلب نوعی عضله مانند سایر عضلات است، وعسل می‌تواند انرژی مورد نیاز عضلات خسته را تامین کند.

دکتر ج – ن توماس، نشریه لانست

۲. خواص عسل طبیعی برای سرفه و گلودرد

همانطور که پیش از این در مطلب باور‌های غلط در مورد درمان سرماخوردگی و آنفولانزا با عسل بیان کردیم اگر چه عسل و البته هیچ ماده‌ی دیگری نمی‌تواند درمان سرماخوردگی و آنفولانزا باشد، اما می‌تواند به بهبود سرفه‌ها و گلودرد ناشی از سرماخوردگی و آنفولانزا کمک کند.

درمان سرفه و گلو درد با عسل

همچنین در پژوهشی که در اوکراین انجام شده است محققان به این نتیجه رسیده‌اند که کسانی که منظم و روزانه عسل طبیعی مصرف می‌کنند، احتمال اینکه دچار بیماری‌هایی نظیر آنفولانزا، التهاب ریه و سایر بیماری‌های ویروسی شوند کاهش خواهید یافت.

در توضیح این مورد باید گفت که مصرف عسل باعث تقویت سیستم ایمنی بدن شده و از بروز بیماری‌های اینچنینی جلوگیری می‌کند. در این بین عسل آویشن یکی از بهترین عسل‌ها برای مشکلات مجاری تنفسی است که علت آن‌ هم مقادیر بالای آنتی اکسیدان موجود در این عسل است.

از آنجایی که افراد دچار سرفه و یا گلودرد نمی‌توانند به صورت مستقیم از عسل استفاده کنند، بهتر است یک قاشق از آن را در یک لیوان آب ولرم حل و سپس میل کنند.

۳. فواید عسل برای مشکلات معده

مشکلات معده آنقدر مختلف و شایع است که بعید است شما یا یکی از افراد خانوادتان دچار یکی از آن‌ها نباشید. نفخ معده، زخم معده، رفلاکس معده و عفونت معده از مهمترین مشکلات معده به شمار می‌آیند که عسل می‌تواند مرهم مناسبی برای آنها باشد.

عسل و زخم معده

عسل، یکی از قوی‌ترین مهارکننده‌ها بر ضد التهابات گوارشی و زخم‌های معده‌ای است که توسط باکتری به وجود آمده اند. اگر چه رژیم غذایی نامناسب عاملی مهم در ایجاد زخم معده است اما باکتری هلیکو‌پیلوری یکی از عوامل اصلی در ایجاد این عارضه است.

در تحقیقی که در سال ۲۰۱۶ انجام شد محققان به این نتیجه رسیدند که عسل خاصیت ضد باکتریایی و ضد میکروبی دارد و می‌تواند هلیکوباکتر پیلوری که عامل ایجاد زخم معده است را از بین ببرد.

پیشنهاد می‌شود که اگر عامل ایجاد زخم معده عفونت و باکتری است از عسل آویشن که خاصیت ضدباکتریایی و آنتی‌اکسیدانی قوی دارد استفاده شود. در غیر این صورت و برای سایر مشکلات معده بهتر است از عسل ملایم‌تری همچون عسل گون استفاده شود.

همچنین مصرف محلول عسل گرم ( عسل محلول در آب ولرم) قبل از خواب باعث می‌شود که اسید معده به حالت مطلوب خود برسد و افراد دچار حمله‌های معده‌ای نشوند.

خاصیت عسل برای معده

عسل و رفلاکس معده

رفلاکس معده یا ترش کردن نیز یکی دیگر از مشکلات شایع معده است. طی مقاله‌ای که توسط مجله تحقیقات پزشکی هندوستان به چاپ رسیده است عسل به چند علت می‌تواند رفلاکس معده را کاهش دهد.

  • عسل هم خاصیت آنتی‌اکسیدانی دارد و هم می‌تواند فعالیت رادیکال‌های آزاد را کنترل کند. ریفلاکس معده ممکن است تا حد زیادی به علت رادیکال‌های آزادی باشد که به سلول‌های دستگاه گوارش آسیب می‌رسانند و عسل می‌تواند از این امر جلوگیری کند.
  • به علت خواص ضدالتهابی عسل، ممکن است استفاده از آن باعث کاهش التهاب مری شود
  • بافت عسل به آن اجازه می‌دهد تا یک پوشش مخاطی مانند بر روی مری ایجاد کند و باعث تسکین رفلاکس شود.

نکته مهم: عسل به عنوان یک ماده طبیعی می‌تواند در کنار سایر روش‌های درمان برای معده مفید واقع شود. ضمن آنکه خود عسل به علت فروکتوز بالایی که دارد ممکن است به طور کامل جذب نشود و باعث ایجاد نفخ و گاها دل‌درد شود. پس در استفاده از آن زیاده‌روی نکنید.

۴. بهبود مشکلات پوستی با عسل

علاوه براینکه مصرف خوراکی عسل می‌تواند باعث بهبود برخی بیماری‌ها شود، مصرف خارجی و موضعی عسل نیز می‌تواند باعث بهبود برخی از بیماری‌های شایع پوستی شود.

التیام زخم‌ها و سوختگی‌ها با عسل

همانطور که در ابتدای این مقاله نیز گفته شد از اولین استفاده‌های عسل در زمان‌های دور، استفاده از آن به عنوان یک ضماد مناسب برای التیام زخم‌ها و سوختگی‌ها بوده است.

عسل تقریبا برای انواع زخم و سوختگی مانند سایش، آبسه، واریس، جذام، سوختگی و …مورد استفاده قرار می‌گیرد. گفته می‌شود روس‌ها و آلمانی‌ها در جنگ جهانی اول از عسل برای بهبود سریع‌تر جراحات و سوختگی‌ها استفاده می‌کرده‌اند.(+)

به طور کلی رطوبت کم عسل در کنار فشار اسمزی زیاد و اسیدی بودن آن باعث توقف فعالیت‌های عوامل عفونت‌زا و میکروب‌ها می‌شود.

عسل به علت ساختار صمغی مانند خود و همچنین قابلیت شستشوی آسانی که دارد، در بهبود انواع سوختگی و اگزما بسیار مناسب است. قراردادن آن بر روی پوست سوخته شده باعث می‌شود که از ورود و برخورد هوا با پوست و تاول زدن آن جلوگیری شود و درد را کاهش دهد.

نحوه‌‌ی استفاده: کافی است مقداری عسل بر روی محل زخم یا سوختگی بمالید (تمامی سطح را بپوشاند) و آن را با گاز استریل ببندید و هر روز پانسمان را عوض کنید.

خاصیت عسل برای آکنه و جوش های پوستی

آکنه یا جوش صورت و بدن، اگر چه بسیار وابسته به رژیم غذایی است اما معمولا زمانی ایجاد می‌شود که غدد روغنی پوست تحریک شده و بیش از حد ترشح شوند یا اینکه فعالیت‌های باکتری‌های روی سطح پوست افزایش یابد.

خواص ضد التهابی عسل طبیعی می‌تواند تورم و قرمزی جوش ها را کاهش دهد، همچنین خواص ضد باکتریایی عسل سبب می‌شود تا سطح باکتری‌های موجود روی پوست کاهش و به میزان تعادل برسد و به این طریق به درمان آکنه و یا پیشگیری از آن کمک می‌کند.

استفاده از عسل به ویژه برای پوست صورت باعث می‌شود تا منافذ پوست از چربی‌های اضافی پاک و تمیز شود، همین منافذ بسته شده هستند که در صورت عدم مراقبت علت اصلی آکنه و جوش‌های صورت هستند.(+)

  نحوه استفاده: کافی است مقداری عسل طبیعی را روی پوست خود بمالید و بعد از ۱۰ تا ۱۵ دقیقه آن را با آب ولرم بشویید.

خواص عسل برای درمان آکنه

اگر علاقمند هستید تا از عسل برای زیبایی و طراوت پوست خود استفاده کنید می‌توانید مطلب انواع ماسک پوست و طرز تهیه هر کدام را مطالعه کنید.

۵. خاصیت عسل برای دیابت

افراد دیابتی و خانواده‌هایشان همیشه یک سوال مهم در مورد عسل دارند و آن هم این است که آیا افرادی که مبتلا به دیابت هستند می‌توانند عسل مصرف کنند؟

اگر بخواهیم پاسخ این سوال را در یک کلمه خلاصه کنیم جواب آن بله است. افراد دیابتی هم می‌توانند بسته به درجه قند خون خود و این که چقدر کنترل شده است از عسل استفاده کنند البته باید آن را جایگزین قند مجازشان کنند. اما آیا عسل برای این افراد مفید هم هست؟

در سال ۲۰۰۴ یک مطالعه نه چندان گسترده بر روی عسل و شکر و تاثیر آن‌ها بر روی سطح قند خون انجام شد. نتایج نشان داد که محلول ۷۵ گرمی از عسل چه در افراد داری دیابت و چه در افرادی که اصلا دیابت ندارند بعد از ۳۰ دقیقه سطح قند خون را بالا می‌برد، اما این میزان نسبت به محلول ۷۵ گرمی شکر کمتر است.

اما نکته اینجا بود که بعد از گذشت دو ساعت از آزمایش، قند خون افرادی که عسل مصرف کرده بودند در سطح پایینتری از کسانی که قند مصرف کرده بودند قرار گرفت.

خاصیت عسل برای دیابت

همچنین در مطالعه‌ای که در کشور خودمان بر روی ۴۸ بیمار دیابتی نوع۲ به مدت ۸ هفته به منظور شناسایی فواید عسل برای دیابت انجام شد به شرح زیر بود.

این بیماران به صورت رندوم در دو گروه قرار گرفتند. گروه اول به مدت هشت هفته با عسل تغذیه شدند و گروه دوم با عسل تغذیه نشدند. در پایان با اندازه گیری قند خون ناشتا در این دو دسته نشان داده شد که اختلافی بین قند خون گروهی که عسل مصرف کرده بودند و گروهی که عسل مصرف نکردند وجود نداشت.

نکته مهم: بیماران دیابتی باید حتما قبل از گنجاندن عسل در برنامه غذایی خود با پزشک خود مصرف کنند. چون میزان مصرف بسیار وابسته به درجه بیماری است.

۶. فواید عسل در زمان بارداری

از آنجایی که عسل خام دارای اسپور‌هایی است که می‌تواند باعث مسمومیت کودکان زیر یکسال شود. این نگرانی برای خانم‌های باردار وجود دارد که آیا در دوران حاملگی می‌توان عسل مصرف کرد؟

در جواب به این سوال به صورت خلاصه باید گفت که بله مادران باردار می‌توانند بدون نگرانی عسل مصرف کنند و مطمئن باشند که مشکلی برای جنین آنها پیش نخواهد آمد. اما آیا مصرف عسل در این دوران خاصیتی هم دارد؟

  •  کاهش آلرژی‌های فصلی: عسل، اگر از نوع طبیعی و خام آن باشد به علت داشتن مقادیری از گرده گل در داخل خود، می‌تواند حساسیت‌های فصلی دوران بارداری را کاهش دهد. همچنین برخی از مطالعات نشان می‌دهد که عسل می‌تواند به بهبودی آسم و بیماری‌های دستگاه تنفسی نیز کمک کند.
  •  کمک به بهبود خواب: یک قاشق عسل که در یک لیوان شیر گرم حل شده باشد می‌تواند به شما در یک خواب راحت کمک کند. خانم‌های بارداری که با بی‌خوابی و استرس دست و پنجه نرم می‌کنند، می‌توانند شب‌ها قبل از خواب این مخلوط را بنوشند تا راحت‌تر بخوابند. (+)
  • تقویت سیستم ایمنی بدن: برخی از مطالعات نشان می‌دهد که عسل می‌تواند با تحریک سیستم ایمنی بدن باعث تقویت آن شود و به این شکل بدن را در مقابل بیماری‌ها محافظت کند. این بخصوص برای زنان باردار بسیار مهم است تا در طول دوران بارداری، با حفظ سلامت خود، نیاز به مصرف دارو‌های شیمیایی پیدا نکنند.
خاصیت عسل در بارداری

۷. فواید عسل در پیشگیری و بهبود سرطان

بیشتر ما می‌دانیم که ایجاد سرطان یک فرآیند چند مرحله‌ای و چند عاملی است و نمی‌تواند برای آن یک علت واحد تعریف کرد بعضی از این عوامل عبارتند از وضعیت ایمنی پایین، عفونت مزمن، التهاب مزمن، چاقی و البته سبک زندگی و رژیم غذایی

برخی مطالعات نشان می‌دهد که عسل داری فوایدی است که می‌تواند سیستم ایمنی بدن را تقویت کند همچنین دارای خواص ضد التهابی است که باعث از بین بردن التهاب‌های مزن می‌شود و به خاطر خواص ضدباکتریایی که دارد از عفونت‌ها جلوگیری می‌کند.(+)

همچنین تحقیقات زیادی (اما نه به طور وسیع) برای شناسایی تاثیر عسل بر روی سرطان‌های مختلفی چون سرطان سینه، کبد، روده، استخوان و همچنین سرطان پروستات انجام شده است که نشان می‌دهد مصرف عسل می‌توان باعث پیشگیری از عامل‌های سرطان‌زا و حتی در بعضی موارد بهبود آن‌ها شود.

خواص عسل در درمان سرطان

۸. خاصیت عسل برای تقویت بدن

عسل به عنوان یک منبع کربوهیدرات عالی برای ورزشکاران به شمار می‌رود. عسل به طور معناداری ضربان قلب و میزان قندخون را طی فعالیت‌های ورزشی افزایش می‌دهد.

تحقیقات انجام شده بر روی زنان و مردان ورزشکار نشان می‌دهد که مصرف عسل به عنوان یک مکمل غذایی به آن‌ها کمک می‌کند تا در حین انجام تمرینات خود قند خون ثابتی داشته باشند و همچنین قدرت ماهیچه‌های این افراد نسبت به افرادی که از قند استفاده می‌کنند بیشتر خواهد بود.

همچنین کربوهیدارت‌های موجود در عسل، بهترین منبع ذخیره‌ی گلیکوژن در ماهیچه‌هاست. (گلیکوژن نوعی قند ذخیره شده در ماهیچه‌هاست که به عنوان سوخت آماده مصرف برای ماهیچه‌ها عمل می‌کند.)

نکته: میزان مصرف عسل برای ورزشکاران به زمان مصرف آن و همچنین وزن آن‌ها بستگی دارد. در زیر چهار طریقه‌ی مصرف عسل که بیشترین بازدهی را برای ورزشکاران دارد آورده شده است.

۱. چهار ساعت قبل از ورزش: مصرف ۴ گرم عسل به ازای هر کیلوگرم وزن ورزشکار

۲. دو ساعت قبل از ورزش: مصرف ۱ گرم عسل به ازای هر کیلوگرم وزن ورزشکار

۳. ده دقیقه قبل از ورزش: مصرف ۰.۵ گرم عسل به ازای هر کیلوگرم وزن ورزشکار

۴. مصرف ۳۰ تا ۴۰ گرم عسل در طول زمان ورزش به ازای هر ساعت ورزش کردن

[ مطلب مرتبط: چرا ورزشکاران باید عسل مصرف کنند؟ ]

۹. فواید عسل برای تقویت کودکان

استفاده از عسل در برنامه غذایی کودکان همواره توصیه می‌شود. در تحقیقی که بین دو گروه از کودکان (یک گروه تغذیه با عسل و گروه دیگر تغذیه با شکر) انجام شد. نتایج زیر به دست آمد.

کودکانی که در رژیم غذایی آنها عسل وجود داشته، علاوه بر ساخت سلول‌های خونی بیشتر، وزن گیری بهتری نیز نسبت به کودکان دیگر داشته‌اند. همچنین نوزدانی که عسل در رژیم غذایی آن‌ها وجود دارد کمتر گریه می‌کنند.

کودکان تغذیه شده با عسل نسبت به گروه تغذیه شده با شکر، کمتر به بیماری‌های مختلف دچار می‌شوند که علت را می‌توان در تولید سلول‌های خونی بیشتر در این گروه دانست.

همچنین گوارش غذا در کودکان تغذیه شده با عسل آسان‌تر صورت می‌گیرد و کمتر به اسهال و استفراغ دچار می‌شوند.

تذکر مهم: به علت احتمال آلودگی کودکان زیر ۱۲ ماه به بوتولیسم توسط عسل، مصرف آن برای این بازه سنی توصیه نمی‌شود، اگر چه مصرف آن برای کودکان بالای ۱۲ماه مشکلی ندارد.

خواص عسل های تک گل

همانطور که گفته شد هر عسل بسته به منبع گیاهی که زنبور از آن تغذیه کرده است می‌تواند خواص متنوعی داشته باشد. در زیر خواص برخی از این عسل‌ها آورده شده است.

نوع عسلخواص
عسل گشنیزاشتهاآور، رفع سوء هاضمه، مسکن و آرام‌بخش، مفید برای اسپاسم ماهیچه‌ای، مفید برای آفت دهان، تقویت کننده ماهیچه‌های قلب، موثر برای درمان تنگی نفس
عسل کنارتقویت و پوست و مو، فعال‌کننده‌ی حافظه و رشد کودکان، از بین برنده کرم روده و معده، تقویت قوای جنسی، مفید برای گرم مزاجان
عسل گونمفید برای کم خونی، تقویت کننده معده، سودمند برای درد‌ها و زخم‌های چشمی، مفید برای درد کلیه و مثانه و مجاری اداری، مفید برای گرفتگی صدا
عسل آویشنمفید برای عادات ماهیانه دردناک، موثر در درمان عفونت‌های بدن، درمان زخم‌ها و جای آنها، موثر برای بهبود دردهای شکمی و سرفه و گلودرد
عسل لعل کوهستانضد قارچ، ضد باکتری و ضد ویروس، مفید برای ضدعفونی کردن معده و دستگاه گوارش، رفع دل‌پیچه، تسکین درد قائدگی

اگر قصد خرید عسل طبیعی و حرارت ندیده برای مصارف دارویی را دارید می‌توانید از طریق لینک زیر محصولات روستایی را مشاهده کنید

سوال یا نظر خود را با ما در میان بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

در حال اعتبار سنجی لطفا منتظر بمانید ...