خواص عسل و سیاه دانه ناشتا | مدت زمان نگهداری دوسین

کمتر کسی وجود دارد که در مورد خواص سیاه دانه و عسل ناشتا که در طب سنتی به آن دوسین هم گفته می‌شود، چیزی نخوانده یا نشنیده باشد. اما سوال مهم اکثر افراد این است که طرز تهیه این معجون چطور است و مدت زمان نگهداری سیاه دانه و عسل چقدر است؟ که در ادامه به آنها پاسخ خواهیم داد.

خواص دوسین به قدری است که تقریبا به عنوان یک نسخه ثابت در طب سنتی برای بسیاری از بیماری‌ها، از گذشته تا به امروز مورد استفاده قرار گرفته است.

از جمله خواص عسل و سیاه دانه ناشتا که در منابع مختلف به آنها اشاره شده است، می‌توان به پیشگیری و بهبود سرطان، پیشگیری و درمان انواع عفونت‌ها، بهبود تنبلی تخمدان در زنان، مقابله با برخی از ویروس‌ها مانند ایدز و کرونا، بهبود بیماری های تنفسی و آلرژیک، پیشگیری و بهبود بیماری های قلبی، بهبود بیماری‌های کبدی، بهبود ناراحتی‌های کلیوی، بهبود افراد دیابتی و… اشاره کرد.

اما قطعا تمامی این خاصیت‌ها و دیگر مواردی که برای ترکیب سیاه دانه با عسل ذکر می‌شود علمی نیستند و هیچ بررسی آزمایشگاهی و حتی شهودی بر روی آن‌ها انجام نشده است.

هدف ما نیز در این مطلب این است که با یک بررسی دقیق به خواصی از این ترکیب بپردازیم که یا پشتوانه علمی و آزمایشگاهی دارند و یا اینکه در منابع معتبر سنتی ذکر شده‌اند.

طرز تهیه دوسین (عسل و سیاهدانه)

اگر شما هم این سوال را دارید که دوسین را چگونه باید درست کنیم، باید بگویم که کار خیلی ساده‌ای است.

مواد لازم

• ۳ واحد عسل طبیعی
• ۱ واحد سیاه دانه نیم‌کوب

برای تهیه معجون سیاه دانه و عسل کافی است ۳ واحد عسل طبیعی را با ۱ واحد سیاه دانه نیم‌کوب شده (واحد‌ها به صورت حجمی است) به خوبی مخلوط کنید همین! به این ترکیب دوسین خیراندیش نیز گفته می‌شود چرا که شیوه درست کردن دوسین به روش حکیم خیراندیش است.

نکته مهم: توجه داشته باشید که سیاه دانه حتما به صورت نیم‌کوب باشد و از آسیاب کامل آن خودداری کنید. چرا که خواص آن از بین می‌رود. همچنین بلافاصله بعد از نیم‌کوب کردن سیاه دانه آن را با عسل مخلوط کنید چرا که خواص آن در مجاورت با هوا به سرعت از بین می‌رود.

همچنین بسیاری این سوال را دارند که آیا سیاه دانه آسیاب شده در عسل سمی است؟ در پاسخ به این سوال باید بگوییم خیر. همانطور که در بالا هم گفته شد تنها دلیلی که گفته می‌شود سیاه دانه را نباید آسیاب کرد این است که مواد موثره آن مانند تمیوکینون ، دی تیمو کینون و تیمول در مجاورت با هوا از بین می‌روند.

مدت زمان نگهداری سیاه دانه و عسل

نکته‌ای که باید به آن دقت کنید این است که مواد موثره‌ موجود در سیاه دانه به سادگی در برابر اکسیژن هوا اکسید می‌شود و خواص خود را از دست می‌دهد. به همین دلیل بهتر است دقیقا پس از کوبیدن، آن را با عسل مخلوط کنید. پس از مخلوط شدن با عسل تا چندین ماه خواص خود را حفظ خواهد کرد.

برای نگهداری از سیاه دانه و عسل نیز نیازی به قرار دادن ترکیب در یخچال نیست. فقط کافی است آن را در یک جای خنک و به دور از نور خورشید قرار دهید.

نکته: اگر چه ترکیب سیاه دانه با عسل تا چندماه قابل استفاده است اما پیشنهاد می‌شود که دوسین را تنها برای استفاده چند بار درست کنید و هر بار آن را به صورت تازه تهیه کنید.

بهترین زمان مصرف

ما در یک مطلب جداگانه به طور مفصل در مورد بهترین زمان مصرف سیاه دانه و عسل و همچنین میزان مجاز روزانه آن صحبت کردیم که پیشنهاد می‌کنیم حتما آن مطلب را مطالعه کنید.
اما به طور کلی این ترکیب را می‌توان بسته به نوع مشکل در سه زمان: صبح به صورت ناشتا، بعد از غذا و قبل از خواب مصرف کرد

در ادامه به بررسی خواص عسل و سیاه دانه ناشتا خواهیم پرداخت، اما پیش از آن برای شناخت بهتر این ترکیب بهتر است خواص هر یک از اجزای آن را بدانیم تا دید بهتری نسبت به ترکیب آنها داشته باشیم. از آنجایی که قبلا جداگانه به تفصیل در مورد فواید عسل طبیعی، صحبت کردیم. در اینجا فقط به خواص سیاه دانه بسنده خواهیم کرد.

آشنایی با سیاه دانه (Nigella Sativa)

سیاه دانه یا ( Nigella Sativa ) که گاهی به آن تخمه سیاه نیز می‌گویند، گیاهی است یک ساله که از گذشته به صورت خودرو رشد می‌کرده است، اما به خاطر دانه و گل‌های آن کشت آن در بعضی نقاط متداول شده است.

زادگاه اصلی این گیاه حوزه‌ دریای مدیترانه بوده است، اما با گسترش مصارف پزشکی سیاه دانه، کشت آن در غرب آسیا و همچنین جنوب اروپا و جنوب کشور‌های حوزه‌ بالکان نیز گسترش یافت.

در ایران نیز این گیاه از قدیم به صورت خودرو در مناطقی مانند اصفهان، آذربایجان و اراک رشد می‌کرده است.

بررسی خواص سیاه دانه

همانطور که گفتیم در ترکیب سیاه دانه و عسل، سیاه دانه نقش اصلی را ایفا می‌کند و عسل اگرچه خواص بسیاری دارد اما در این ترکیب بیشتر جنبه ارسال‌کنندگی آن مد نظر است. در نتیجه آگاهی از فواید سیاه دانه به ما در درک خواص سیاه دانه با عسل نیز کمک خواهد کرد.

با وجود اینکه در کشور ما از سیاه دانه معمولا بر روی نان و یا به صورت یک ادویه خوشبو در طبخ غذاها استفاده می‌کنند، اما در کشور‌های همسایه و همچنین هند، جنبه‌ی دارویی نیز دارد.

سیاه‌دانه از قدیم در هند، کشور‌های عربی و اروپا به عنوان یک افزودنی و چاشنی و همچنین یک داروی طبیعی برای بسیاری از اختلالات مانند سرفه، مشکلات گوارشی ( درد شکم و نفخ) و .. مورد استفاده قرار می‌گرفته است.

ابن سینا در کتاب قانون در طب به صورت کاملا بسط یافته در مورد خواص سیاه دانه صحبت می‌کند و خواص آن را به صورت زیر فهرست می‌کند.

• مفید برای ورم‌ها و جوش‌ها

• بهبود زخم‌های چرکین

• مفید برای سردرد‌های میگرنی و سرگیجه

• مفید برای چشم‌هایی که مداوم اشک دارند و چشم‌های ضعیف

• مفید برای دستگاه تنفس ( از جمله تنگی نفس، آسم و …)

• مفید برای درمان بیماری‌های حلق، گوش و بینی

• موثر برای بهبود انواع تب‌ها

• پاکسازی سموم بدن

به همین دلیل است که جویدن سیاه دانه صبح ناشتا در طب سنتی توصیه می‌شود و بسیاری از افراد هر روز صبح در حد چند دانه سیاه دانه را به صورت ناشتا مصرف می‌کنند.

در سال‌های اخیر نیز مطالعات بسیاری در مورد اثر عصاره‌ سیاه دانه بر روی قسمت‌های مختلف بدن در شرایط آزمایشگاهی انجام شده است.

که از جمله‌ خواص کشف شده‌ آن می‌توان به کمک به سیستم ایمنی بدن، خاصیت آنتی هیستامینی، آنتی بیوتیک، ضد فشار خون، ضد التهاب، و فعالیت‌های ضد میکروبی اشاره کرد، که بیشتر آن‌ها به ترکیبات کینون موجود در سیاه دانه نسبت داده می‌شود.

علاوه بر این تحقیقات نشان می‌دهد که مصرف سیاه دانه ممکن است پتانسیل پیشگیری از سرطان‌هایی مانند سرطان روده‌ی بزرگ را داشته باشد. همچنین ممکن است این ماده خاصیت ضد سرطانی و مهار کننده‌ متاستاز(گسترش رشد سرطان) را نیز داشته باشد. (منبع)

خواص عسل و سیاه دانه ناشتا

همانطور که در ابتدا گفتیم برای ترکیب سیاه دانه و عسل خواص ویژه‌ای برشمرده شده است. اما از مهمترین آنها که در مقالات متعدد به آن‌ها اشاره شده است، می‌توان موارد زیر را بیان کرد.

۱. ترکیب سیاه دانه و عسل برای پروستات

التهاب پروستات یکی از مواردی است که مردان در طول زندگی ‌می‌توانند به آن مبتلا شوند، و با علائمی مانند مشکل در کنترل ادرار خودش را نشان می‌دهد و گاهی علت بروز آن عفونت می‌باشد.

یکی از توصیه‌های طب‌سنتی و دکتر خیراندیش برای درمان پروستات استفاده از غذاهای با طبع گرم است که در بین آن‌ها بارها به استفاده از ترکیب سیاهدانه و عسل یا همان دوسین اشاره شده است.

پروستات دو نوع باکتریایی و غیرباکتریایی دارد که در هر دونوع ترکیب سیاهدانه و عسل با دارا بودن خواص ضدالتهابی و ضدباکتریایی قوی می‌تواند به بهبود مشکل پروستات کمک کند.

۲. پیشگیری و درمان سرطان

اگر چه تا به حال تحقیق متمرکزی بر روی خواص دوسین برای درمان سرطان انجام نشده است. اما خواص ضد سرطانی سیاه دانه به طور گسترده مورد بررسی قرار گرفته است.

این آزمایش‌ها بر روی انواع سرطان از جمله سرطان پانکراس، سرطان روده بزرگ و سرطان سینه انجام شده است.

به عنوان مثال آزمایشگاه تحقیقات سرطان هیلتون هیدلند در سال ۱۹۹۷ اظهار داشت سیاه دانه می‌توان بدون عوارض جانبی، که معمولا بر اثر شیمی درمانی اتفاق می‌افتد، تاثیر چشمگیری در جلوگیری از رشد سرطان داشته باشد.

آنها دریافتند که این ماده می‌تواند میزان رشد سلول‌ها مغز استخوان را تا ۲۵۰٪ افزایش دهد و رشد تومور‌ها را ۵۰٪ مهار کند. سیاه‌دانه با تحریک سلول‌های ایمنی و تقویت آن‌ها از سلول‌های بدن محافظت می‌کند. (منبع)

با توجه به خاصیت ارسال‌کنندگی و جذب بالای عسل و خاصیت ضد آنتی اکسیدانی آن، این احتمال وجود دارد که ترکیب آن با سیاه دانه بتواند تاثیرات بهتری بر روی سرطان داشته باشد.

۳. معجون سیاه دانه و عسل برای کمردرد

هر یک از ما به علت کم‌تحرکی، شرایط بد کاری، نشستن بد، بلند کردن اجسام سنگین و … ممکن است تجربه کمردرد را داشته‌ باشیم.

اولین تجویز پزشکان به بیماران مبتلا به کمردرد استراحت و استفاده از داروهای ضدالتهاب هست، معمولا اشخاص از ماساژ محل درد نیز برای تسکین درد کمک می‌گیرند.

یکی از پیشنهادات رایج در طب سنتی استفاده از عسل و سیاه دانه ناشتا برای کمردرد یا ماساژ با روغن سیاهدانه است. اما چطور ترکیب سیاه دانه و عسل می‌تواند به بهبود کمردرد کمک کند؟

سیاه دانه حاوی تیموکینون است که این ماده دارای خاصیت شل‌کنندگی عضلانی، ضدالتهابی و ضددرد است که تمام این موارد برای بهبود کمردرد موثر هستند.

عسل نیز دارای خواص ضدالتهابی است و ترکیب آن با سیاه دانه این خاصیت را افزایش می‌دهد، پس هنگام ابتلا به کمر درد می‌توان ترکیب سیاهدانه و عسل را مصرف کرد و همچنین موضع درد را با روغن سیاهدانه اصل ماساژ داد.

ماساژ دادن کمر با روغن سیاهدانه با کمک به گرم و مرطوب نگه داشتن محل درد و همچنین خاصیت ضدالتهابی و شل‌کنندگی می‌تواند به کاهش درد کمر منجر شود.

استفاده از سیاهدانه برای کمردرد را باید به مدت یک ماه ادامه دهید و همچنین از فرد متخصص برای ماساژ گرفتن استفاده کنید، و اگر درد شما ادامه‌دار است و خفیف نیست حتما از پزشک کمک بگیرید تا علت اصلی درد را پیدا کنید.

۴. خواص عسل و سیاه دانه ناشتا برای لاغری

لاغری از آن مواردی است که معمولا افراد به دنبال یک راه‌حل سریع و طبیعی برای آن هستند، اما باید دقت کرد که مهمترین مورد در این موضوع کاهش میزان کالری دریافتی و تغییر سبک زندگی است.

معمولا اگر اشخاص دارای مشکلات هورمونی نباشند با رعایت در میزان کالری دریافتی و داشتند تحرک می‌توانند به خوبی وزن کم کنند، در این مسیر بعضی گیاهان داروی مانند سیاهدانه می‌توانند کمک کننده باشند.

در بعضی از مقالات اشاره شده است که مصرف سیاه دانه می‌تواند به فرایند کاهش وزن کمک کند، که می‌توان به این منظور و برای بهره‌مندی بیشتر از خواص سیاه دانه از ترکیب عسل و سیاه دانه به صورت ناشتا برای لاغری استفاده کرد.

۵. دوسین برای پیشگیری و درمان عفونت ها

یکی از موارد شایع مرگ و میر در دنیا به ویژه در کودکان، انواع عفونت‌هاست. در آزمایشی که بر روی یک کودک که در ۲ سال اول زندگی ۲۶ بار به دلیل عفونت بستری شده بود و موفق به پیوند سلول بنیادی نیز نشده بود انجام شد، مشاهده شد که دوسین می‌تواند از بین برنده‌ی عفونت‌ها باشد.

پس از مصرف یک دوره معجون دوسین بیماری کودک به کلی بهبود یافت .این نشان می‌دهند که ترکیب سیاه دانه و عسل باعث افزایش قدرت سیستم ایمنی بدن شده و باعث کاهش چشمگیر انواع عفونت‌ها می‌شود. (منبع)

۶. خواص سیاه دانه و عسل برای بهبود زخم ها

ترمیم زخم‌ها در بسیاری از آسیب‌های ناشی از انواع جراحی‌ها، تومور‌ها و همچنین سوختگی‌ها از جمله دغدغه‌های مهم افراد به شمار می‌رود. همچنین با توجه به اینکه روند استفاده از محصولات طبیعی در سراسر جهان افزایش یافته است، مطالعات متعددی بر روی خواص دوسین برای بهبودی زخم‌ها انجام شده است.

مطالعات نشان می‌دهد که خواص ضد باکتریایی عسل مانوکا در کنار انواع ویتامین‌ها و آنزیم‌های موجود در آن، در ترکیب با خواص سیاه‌دانه می‌تواند بهبود و ترمیم زخم‌ها را تسریع کند و نوعی خاصیت هم‌افزایی ایجاد می‌کند.

برای این منظور کافی است که روغن سیاه دانه و عسل طبیعی را به نسبت مساوی با هم مخلوط کرده و بر روی زخم قرار داد. (منبع).

البته همانطور که در مطلب درمان زخم با عسل طبیعی گفته شد. خود عسل به تنهایی به خاطر خواص فیزیکی و بیوشیمیایی ویژه‌ای که دارد مرهم مناسبی برای بسیاری از زخم‌ها و عفونت‌ها است.

۷. درمان بیماری‌ها تنفسی و آلرژیک

یکی دیگر از خواص سیاه دانه و عسل کمک به بهبود بیماری های تنفسی و آلرژیک است. در سال‌های اخیر عوامل محیطی، مانند رژیم غذایی و آلاینده‌ها باعث شیوع بیماری‌های التهابی و آلرژیک و نقص در سیستم ایمنی بدن شده است.

این در حالی است که سیاه دانه به طور سنتی به عنوان یک ماده‌ی غذایی و داروی گیاهی برای درمان بسیاری از بیماری‌های التهابی و آلرژیک در کشور‌های آفریقایی، عربی و هند مورد استفاده قرار می‌گیرد.

تحقیقات نشان می‌دهد که مواد موجود در سیاه‌دانه می‌تواند باعث پیشگیری از بیماری آسم و اختلالات ریوی شود. فلاونوئید‌ها موجود در سیاه دانه در کنار خواص آنتی اکسیدانی و همچنین آنزیم‌های موجود در عسل طبیعی می‌تواند به عنوان دارویی در برابر بسیاری از بیماری‌های آلرژیک و انسدادی ریه و همچنین سایر بیماری‌های تنفسی در نظر گرفته شود. (منبع)

در بین عسل های موجود در بازار نیز عسل آویشن طبیعی به خاطر خواص ویژه‌ای که برای مشکلات تنفسی و انواع عفونت دارد، بهترین نوع عسل برای درست کردن ترکیب عسل و سیاه دانه برای درمان بیماری‌های تنفسی و آلرژیک است.

۸. فواید دوسین برای پیشگیری و درمان بیماری‌های قلبی عروقی

مطالعات انجام شده بر روی مخلوط سیاه دانه با عسل، نشان داده است که این ترکیب، باعث کاهش سطح لیپید‌ها (چربی‌ها) و همچنین کاهش سطح کلسترول‌های بد در بدن شده و در نتیجه‌ی آن از بروز بیماری‌های قلبی عروقی جلوگیری می‌کند. (منبع)

۹. ترکیبی سرشار از آنتی اکسیدان

یکی از مهمترین خواص سیاه دانه و عسل خواص آنتی اکسیدانی این ترکیب است که باعث شده برای بسیاری از بیماری‌های مزمن مانند دیابت، چاقی و انواع سرطان مفید باشد.

عسل سرشار از انواع آنتی اکسیدان‌ها مانند فلاونوئیدهاست و از طرف دیگر سیاه دانه نیز به عنوان یک منبع غنی از آنتی اکسیدان ها مانند تیموکینون، کارواکرول و تی آنتول است. وجود این آنتی اکسیدان‌ها در ترکیب سیاه دانه با عسل باعث می‌شود که مصرف آن بدن را در برابر رادیکال‌های آزاد که عامل اصلی بسیاری از بیماری‌های مزمن هستند محافظت کند.

۱۰. ممکن است باعث کاهش التهاب شود

یکی دیگر از خواص دوسین فواید ضد التهابی آن است. به طور کلی التهاب ها یک پاسخ ایمنی طبیعی است که به محافظت از بدن در برابر آسیب و عفونت کمک می کند.

از سوی دیگر همین التهاب ها اگر به صورت مزمن باشند می‌توانند به بروز برخی از بیماری ها نظیر سرطان، دیابت، بیماری‌های قلبی عروقی و … کمک کنند.(+)

این در حالی است که هم سیاه دانه و هم عسل هر دو سرشار از خواص ضدالتهابی هستند. که می‌تواند به از بین بردن انواع التهاب های مزمن در سطح بدن کمک کند.

خواص دوسین ناشتا از نظر طب سنتی

قبل از هر چیز باید بگویم که از نظر طب سنتی بهتر است افراد گرم مزاج برای بهرمند شدن از خواص سیاه دانه و عسل از عسل‌هایی استفاده کنند که گیاه آنها طبع سرد دارد مثل عسل کنار و افراد سرد مزاج از عسل‌هایی استفاده کنند که طبع گیاهشان گرم است مثل عسل آویشن.

مواردی که در ادامه به عنوان خواص دوسین آورده می‌شود صرفا در منابع معتبر طب سنتی ذکر شده‌اند و بسیاری از پزشکان طب سنتی نیز از آن استفاده می‌کنند اما پایه آزمایشگاهی ندارند.

• بهبود بیماران ام اس و دارای ناراحتی ضعف اعصاب (اگر علت غلبه سردی باشد)

• بهبود بیماری‌هایی نظیر برونشت، ذات‌الریه و سینوزیت

• پیشگیری و درمان ناراحتی‌های معده مثل زخم معده و اثنی عشر

• درمان ناباروری به ویژه در مردان با افزایش تعداد اسپرم (اگر مشکل به خاطر تعداد اسپرم باشد)

• افزایش شیر مادران

• معجون دوسین قاعده‌آور است و می‌تواند تنبلی تخمدان را بهبود دهد

• می‌توان از ترکیب روغن سیاه دانه و عسل به صورت موضعی برای تسکین درد دیسک کمر، گرفتگی عضلات و مفاصل استفاده کرد.

خواص سیاه دانه و عسل برای زنان

به طور قطع تمامی خواص درمانی که برای ترکیب سیاه دانه با عسل ذکر شد هم برای زنان و هم برای مردان قابل استفاده است، اما برخی از مشکلات مختص زنان است که از جمله‌ آنها می‌توان به خواص سیاه دانه و عسل برای تنبلی تخمدان در زنان و افزایش احتمال بارداری آنها اشاره کرد.

سندروم تخمدان پلی کیستیک یا تنبلی تخمدان بیماری است که با بی‌نظمی در پریود ماهیانه، وجود کیست در تخمدان، حساسیت به انسولین، بروز موهای زائد، چاقی و … در بین زنان خودش را نشان می‌دهد.

طبق آمار سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۱۲  چیزی در حدود ۱.۶ میلیون زن در سن ۱۵ تا ۴۹ سالگی مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک بوده‌اند..

مطالعه‌ انجام شده روی ۴۰ زن مبتلا به تخمدان پلی کیستیک که به مدت ۶۰ روز، روزی دوبار سیاه دانه مصرف کرده‌اند نشان می‌دهد که ۵۰٪ از این افراد گزارش داده اند که چرخه قاعدگی‌شان بهبود پیدا کرده است و همچنین ۱۵٪ آنها از بهبود کیست‌ها گزارش داده اند.(+)

ترکیب سیاهدانه و عسل با دارا بودن خاصیت ضدالتهابی، آنتی‌اکسیدانی و ضددیابتی می‌تواند به روند درمان تنبلی تخمدان در کنار اصلاح سبک زندگی کمک کند.

خواص عسل و سیاه دانه ناشتا برای مردان

مصرف عسل و سیاه دانه ناشتا برای مردان نیز خواص ویژه‌ای دارد و می‌تواند با افزایش تعداد اسپرم در مردان احتمال باروری آنها را افزایش دهد.

اگر قصد دارید از خواص دوسین برای درمان ناباروری استفاده کنید بهتر است از بین عسل های موجود در بازار عسل کنار را انتخاب کنید چرا که عسل کنار به خاطر خواص ویژه‌ای که دارد می‌تواند به افزایش میل جنسی و همچنین درمان ناباروری در مردان کمک کند.

به طور کلی همانطور که در ابتدا هم اشاره شد در طب سنتی عقیده بر این است که ترکیب عسل با سیاه دانه می‌تواند درمان هر دردی باشد.

موارد منع مصرف سیاه دانه و عسل

اگر چه دوسین خواص بسیاری دارد که به بعضی از آن‌ها اشاره شد. اما به علت طبع گرم آن به افرادی که طبع گرمی دارند توصیه نمی‌شود.

همچنین مصرف دوسین برای افراد ممکن است باعث ایجاد اختلالاتی مانند بیخوابی شود و بهتر است افراد قبل از مصرف سیاه دانه و عسل حتما با یک پزشک طب سنتی مشورت کنند تا بر اساس طبع و همچنین بیماری‌ آنها مقدار و نحوه‌ی مصرف این ماده را تعیین کند.

ممنون می‌شویم اگر شما هم تجربه‌ای چه مثبت و چه منفی در مورد استفاده از ترکیب عسل و سیاه دانه دارید با ما و دیگر دوستان به اشتراک بگذارید.